Główne zalety korka

Korek pozyskiwany jest dębu korkowego, drzewa rosnącego na południu Europy, w Afryce Północnej oraz w Chinach. Odbywa się to przez okorowanie pnia drzewa, bez uszkadzania jego wewnętrznej struktury. Stosunkowo prosty zbiór materiału oraz łatwość z jaką przygotowywany jest do kolejnych etapów produkcji sprawia, że to surowiec powszechnie wykorzystywany. Choć nie tylko to decyduje o szerokim zastosowaniu korka w wielu gałęziach gospodarki. Wykazuje on bowiem specyficzne właściwości, które nie posiada żaden inny naturalny materiał.

Właściwości korka

Korek to przede wszystkim naturalny surowiec, którego zbiór nie wiąże się z niszczeniem środowiska naturalnego. Dęby korkowe, po procesie okorowania, odbudowują tkankę okrywającą, a po 9 lat można ponownie przeprowadzić zabieg na tych samych osobnikach. Ponadto korek jest oczywiście surowcem odnawialnym, po recyclingu wykorzystywany jest po raz kolejny do produkcji.

Główne zalety korka
  • nieprzepuszczalność – korek nie przepuszcza cieczy i gazów, co wiąże się ze specyficzną jego budową. Komórki ściśle do siebie przylegają a dodatkowo ich ściany wysysane są warstwą suberyny składającej się z różnych rodzajów lipidów. Dzięki temu korek jest hermetyczny i tak doskonale sprawdza się do zatykania otwór butelek do wina czy piwa;
  • lekkość – martwe komórki korka wypełnione są powietrzem, z uwagi na to, jego ciężar w stosunku to objętości jest bardzo niewielki. Dlatego można spokojnie twierdzić, iż jest to surowiec niezatapialny. Ta właściwość została wykorzystana już w czasach starożytnych do uszczelniania łodzi czy umieszczenia na wodzie bojek;
  • sprężystość i elastyczność – gdy trzymamy w dłoni korek z łatwością możemy go ścisnąć, a on po krótkim czasie powróci do normalnego kształtu, to również ułatwia „czopowanie” butelek;
  • trwałość- choć można go złamać, tak naprawdę jest bardzo trwałym materiałem. Wykorzystany w budownictwie do produkcji podkładów podłogowych i ściennych, wytrzymuje wiele lat;
  • obojętność chemiczna – jako naturalny surowiec nie zawiera w swym składzie żadnych związków, które mogłyby reagować z tymi z żywnością, napojami oraz innymi substancjami. Poza tym, nie wywołuje alergii, gdyż jest antyelektrostatyczny;
  • nie ulega przemianom biologicznym – wykazuje odporność na działanie grzybów i bakterii, dla których nie stanowi pożywki, dzięki czemu może być użytkowany bez przeszkód przez wiele lat.

Dąb korkowy – źródło korka

Dąb korkowy, z łacińskiego Quercus suber, to rozłożyste, aczkolwiek niewysokie drzewo występujące w Europie, Afryce i w Azji. Najwięcej osobników tego gatunku notuje się w Portugalii oraz na terenach basenu Morza Śródziemnego. Jednak to zachodnia część półwyspu iberyjskiego wiedzie prym pod względem liczebności tego gatunku dębu. Przypuszcza się także, że to zalążek jego rozprzestrzeniania się na sąsiadujące obszary, przez Hiszpanię, do Francji, Włoch oraz na północ Afryki. Portugalia jako kraj o największym zasobie dębu korkowego jest także największym eksporterem korka na świecie.

Opis budowy dębu korkowego

Drzewo to zwraca uwagę nie tylko charakterystyczną jednolitą grubą korą, ale również rozłożystymi odgałęzianiami bocznymi, które przy nieimponującej wysokość rośliny, nadają mu masywny, choć nieco „pokraczny” wygląd. Pień bowiem wraz z pojawianiem się kolejnych gałęzi nie rośnie prosto, lecz lekko się zagina. Jest to gatunek wiecznozielony, co oznacza, że nie zrzuca liści, a jego owoce, jak przystało na dąb, to kilkucentymetrowe żołędzie.

To drzewa długowieczne, które żyją nawet 200, w porywach do 250 lat. Wraz z wiekiem korona staje się nardzie nieregularna, a kora pofałdowana. To właśnie ona staje się głównym celem zbiorów.

Kora dębu korkowego

Kora dębu korkowego
Gruba i pofałdowana kora dębu korkowego

Korek, inaczej fellem to jedna z warstw tkanki okrywającej, która powstaje na skutek działalności wtórnej tkanki korkotwórczej (fellogen). Komórki tej ostatnie przechodzą liczne podziały, w wyniku których na zewnątrz odkłada się korek (martwe komórki), po wewnętrznej stronie zaś warstwa żywych komórek miękiszowych. Głównym zadaniem korka jest ochrona rośliny przed działaniem niesprzyjających warunków środowiska zewnętrznego, zachowanie równowagi wodnej oraz osłona przeciwgrzybiczna i przeciwbakteryjna. Jak już wspomniano komórki korka są martwe, wypełnione powietrzem o ścianach sztywnych i grubych. Taka budowa (niski ciężar właściwy) tej warstwy prowadzi do wyjątkowej lekkości później zebranego surowca. Dodatkowo ściany komórek korka wysycone są kwasami tłuszczowym, ich estrami i alkoholami tworząc charakterystyczną hydrofobową warstwę, suberynę (stąd epitet gatunkowy dębu korkowego, suber ).

Dzięki temu, iż roślina odkłada coraz to nowe komórki korka, jego tkanka okrywająca cały czas zwiększa objętość, nadając pniu drzewa charakterystyczną, pofałdowaną strukturę.