Korki do butelek

Korki do butelek to chyba najbardziej znane oraz najpowszechniejsze produkty uzyskiwane z korka naturalnego. Już w czasach starożytnych służyły ludziom podczas wyrobu trunków. Jednak nie są to wyroby wykorzystywane wyłącznie w przemyśle winiarskim czy w piwowarstwie. Obecnie wiele artykułów spożywczych przechowywanych jest w pojemnikach, które izolowane są od środowiska zewnętrznego za pomocą materiału korkowego. Dzieje się tak ponieważ, jako naturalny surowiec korek jest obojętny chemicznie. Nie tworzy zatem reakcji ze związkami pochodzącymi z żywności. Poza tym wykazuje odporność na infekcje grzybicze i bakteryjne. Zaś w wyniku swojej hermetyczności, nie przepuszcza gazów i wody, co powoduje psucia pokarmu.

Korki do butelek

Taca ze śniadaniem i mlekiem w butelce z korkiemKomórki korka są martwe i wypełnione powietrzem, powoduje to iż ciężar właściwy tegoż materiału jest niewielki. Stąd charakterystyczna lekkość wyrobów korkowych. Poza tym wyróżnia go także niebywała sprężystość. I ta cecha okazała się kluczowa przy produkcji korków do butelek. Z łatwością można je bowiem umieścić w otworze szyjki butelki, a z tego względu, iż od razu powraca do pierwotnego kształtu, staje się barierą izolującą.
Wykorzystuje się je zarówno w winiarstwie jak i piwowarstwie. Najdroższe i najszlachetniejsze trunki zamykane są podczas leżakowanie właśnie korkami. Jak dotąd jest to najbardziej niezawodny materiał, który nie zmienia jakości oraz smaku napoju wysokoprocentowego. Poza tym korki podlegają recyclingowi, zatem są to produkty wielokrotnego użytku.
Procedura wyrabiania korków do butelek obejmuje zarówno specjalne wydrążania otworów w blokach korkowych jak i ich pomiary fizyko-chemiczne. W bardzo rzadkich przypadkach zdarza się, iż dęby korkowe, z których pozostano materiał zostały potraktowane pestycydami, co może prowadzić do łączenia się zawartych w korku związków chemicznych. By zapobiegać psuciu się i kwaśnieniu wina należy tego rodzaju surowiec uprzednio wyeliminować.

Przechowywanie żywności

W wyposażeniu kuchennym nierzadko znajdziemy pojemniki na żywność zamykane za pomocą korka. Można w nich przechowywać produkty sypkie, takie jak mąka, ryż, przyprawy czy cukier ale również płynne (oliwa, miód itp.). Korek nie reaguje z żywnością, z którą ma kontakt oraz nie wpływa w żaden sposób na jej smak. Za to chroni dane produkt przez wilgocią oraz oparami.

W budownictwie

Dzięki swoim niebywałym właściwościom korek jest szeroko stosowany w branży budowlanej. Wykorzystywany jest przy produkcji podłóg, do izolacji ścian oraz jako element wykończenia wnętrz. Już w czasach starożytnych wiedza na temat przydatności ów lekkiego surowca pozwoliła go wykorzystać w wielu gałęziach życia. Dzisiaj niezmiennie służy nam jako jeden z najlepszych materiałów izolacyjnych.

Korek w budownictwie

O tym, iż stał się tak dobrym materiałem wykorzystywanym w branży budowniczych zadecydowało kilka jego cech: nieprzepuszczalność dla cieczy i gazów, chemiczna obojętność oraz trwałość i sprężystość. Z tego też powodu produkuje się specjalne płyty i podkłady korkowe, które układa się w pomieszczeniach mieszkalnych oraz użytkowych.

Korek ścienny
Korek ścienny
Korek ścienny (korexradom.pl)

Boazeria lub wykładzina korkowa umieszczona na ścianie, nie tylko odgrywa rolę w termoizolacji ale dodatkowo stanowi nietuzinkowy wystrój danego wnętrza. Nieczęsto bowiem spotyka się taką aranżację, która jest zarówno funkcjonalna jak i bardzo naturalna. Korek z uwagi na swoją budowę komórkową jest przede wszystkim materiałem izolacyjnym. Zapewnia zatem odpowiednią temperaturę w danym pomieszczeniu. Położony na ścianie winien być dodatkowo pokryty warstwą woskową, dzięki czemu nie będzie się zabrudzał. Jednak coraz bardziej docenia się także jego walory estetyczne oraz fakt, iż kłoci się z wystrojem wnętrza, w którym został użyty.

Korek podłogowy
Parkiet korkowy
Parkiet korkowy (korexradom.pl)

Parkiet korkowy w formie specjalnego aglomeratu korkowe jest bardzo trwały i odporny na wgniecenia. „Zbity korek”, ponieważ najbardziej odpowiada to rzeczywistości, stosuje się zamiast panel w pomieszczeniach takich jak poddasze czy sypialnia, bowiem efektem jego położenia jest zachowanie ciepłej podłogi. Dodatkowo dzięki odporności na drgania, często używany jest również w celu wyciszenia danego miejsca. Podłogi korkowe są dodatkowo zabezpieczone różnymi woskami i służą ich nabywcom latami. Dostępne są w dwóch postaciach, w formie paneli lub płyt korkowych. Montaż jest bardzo prosty i można go dokonywać samodzielnie.

Atutami stosowania korka w mieszkaniu lub domu, obok odpowiedniej izolacji pomieszczeń jest także energooszczędność. Ponadto dostępne materiały nie nadwyrężą naszego domowego budżetu.

Do biura

Nasze miejsce pracy wymaga odpowiedniego wyposażenia, które ułatwi nam codzienne funkcjonowanie. Tablice korkowe, organizery na biurko, specjalne antypoślizgowe maty, to naturalne produkty z korka doskonale sprawdzające się w biurze. Mogą nam służyć przez wiele lat, bowiem sam korek to trwały surowiec. Co więcej, sprawdzają się także w pomieszczeniach, w których panuje wilgoć oraz niska temperatura.

Tablice korkowe

Kolorowe tablice korkowe
Kolorowe tablice korkowe samoprzylepne (korexradom.pl)

Tablice korkowe idealnie nadają się do pomieszczeń biurowych, miejsca pracy w domu, szkoły czy urzędów. Można nich umieszczać ważne informacje, ogłoszenia, adresy itp. Dodatkowo dzięki naturalnemu wyglądowi pasują niemal do każdego wystroju wnętrza. Prosty montaż oraz lekkość materiału jest niemałą zaletą. Dodatkowo obok tradycyjnych tablic na gwoździe, dostępne są także tablice samoprzylepne, które można umieścić w dowolnym miejscu. Wyróżniają się także dużą paletą barw.

Podkładki korkowe

Podkładka korkowa pod kubekZapewne wielu z nas zdarzyło się, iż podczas pracy umieściliśmy na biurku kubek z gorącym napojem, którego spód „oznaczył” istotne dokumenty. By tego uniknąć stosuje się podkładki korkowe. Główną ich zaletą jest to, iż nie nagrzewają się oraz nie ślizgają po blacie. Wyglądają estetycznie, a my zaś nie wykosztujemy się, gdy zdecydujemy się na zakup zestawu takowych akcesoriów. Jeszcze innym cennym elementem, który bywa często używany podczas spożywania gorących napojów są specjalne korkowe nakładki na kubek. Dzięki nim zamiast oczekiwać aż herbata lub kawa wystygnie, możemy chwycić kubek w dłoń, bowiem jak już wspomniano korek pod wpływem ciepłą nie zmienia swojej temperatury.

Organizery na biurko

Nic tak nie przyspiesza pracy jak porządek na naszym biurku. Walające się dokumenty, długopisy oraz inne karteluszki z pewnością nie są pożądane w miejscu pracy. Dlatego producenci różnych akcesoriów korkowych proponują także specjalne organizery na biurku. Mogą być przeznaczone na przybory lub dokumenty. Podobnie działają specjalne pojemniki korkowe na dokumenty, które można umieścić w szufladach.

Zbiór korka i jego zastosowanie

Pozyskiwanie korka odbywa się w określonych porach w ciągu roku, od drzew znajdujących w odpowiednim wieku. Okorowanie przeprowadza doświadczony zespół pracowników, bowiem proces ten ma kluczowe znaczenie by w przyszłości te same dęby mogły być kolejnym źródłem korka. Szybkość i łatwość, z jaką odbywa się zbiór jest niewątpliwie ogromną zaletą i umożliwia ciągłą produkcję różnych wyrobów korkowych dostarczanych do różnych krajów na świecie.

Pozyskiwanie korka

Korek zbierany jest z jednego gatunku drzewa, dębu korkowego, który występuje w krajach południowoeuropejskich, głównie w Portugalii, a także tych leżących w basenie Morza Śródziemnego w Północnej Afryce. Portugalia jednak jest zdecydowanym liderem na rynku, tam też odbywa się największa produkcja wyrobów z korka.

Kiedy i z jakich drzew zbierany jest korek?

By dąb korkowy mógł zostać okorowany średnica jego pnia winna wynosić co najmniej 60 cm, co odpowiada wiekowi około 20 lat. Młodsze drzewa nie mogą zostać poddane tym zabiegom. Zbiór odbywa się od maja do sierpnia. Jest to okres, kiedy w wyniku intensywnych podziałów komórek szybko odtwarza się nowa warstwa kory. Osobnik taki nie może zostać poddany procesowi pozyskiwania korka przez około 9 lat. Im starsze drzewa, tym więcej zebranego surowca.

Dąb korkowy
Dąb korkowy o rozłożystej koronie
Okorowanie

Celem zdjęcia kory z dębu tworzy się dwa poziome nacięcia, ciągnące się wokół jego obwodu – u dołu oraz poniżej korony drzewa. Następnie prowadzi się pionowe nacięcia łączące dwa poprzednie. Oczywiście zabieg ten wykonywany jest przez doświadczonych pracowników, bowiem niezwykle istotne na tym etapie jest nienaruszenie tkanek wewnętrznych rośliny. Korę zbiera się płatami po czym układa na stosach i pozostawia do suszenia przez kilkadziesiąt dni. Obróbka termiczna odbywa się we wrzącej parze wodnej, która ma na celu dodatkowo zwiększyć sprężystość materiału i pozbawić ewentualnych oraz szczątków roślinnych i zwierzęcych. W fabryce korek oddzielany jest twardej zewnętrznej tkanki okrywającej a następnie poddawany badaniom chemicznych i fizycznym.

Zastosowanie korka

Po przeprowadzeniu odpowiednich analiz, surowiec przechodzi obróbkę i w zależności od celu produkcji, łączy się go z innymi materiałami. Pokryte woskiem bloki korkowe, które traktuje się odpowiednim urządzeniem drążącym otwory, posłużą do wytwarzania korków do butelek. Przycięte podkłady korkowe znajdą zastosowanie w budownictwie. Surowy korek doskonale nadaje się do wyrobu materiałów dekoracyjnych, a także artykułów wędkarskich jak choćby spławiki cz bojki. Panele lub płytki z warstwą korka będą się idealnie sprawdzały do podłóg. Natomiast należycie przygotowany i obrobiony korek jest najlepszym rozwiązaniem do uszczelniania i termoizolacji w budownictwie okrętowym.

Główne zalety korka

Korek pozyskiwany jest dębu korkowego, drzewa rosnącego na południu Europy, w Afryce Północnej oraz w Chinach. Odbywa się to przez okorowanie pnia drzewa, bez uszkadzania jego wewnętrznej struktury. Stosunkowo prosty zbiór materiału oraz łatwość z jaką przygotowywany jest do kolejnych etapów produkcji sprawia, że to surowiec powszechnie wykorzystywany. Choć nie tylko to decyduje o szerokim zastosowaniu korka w wielu gałęziach gospodarki. Wykazuje on bowiem specyficzne właściwości, które nie posiada żaden inny naturalny materiał.

Właściwości korka

Korek to przede wszystkim naturalny surowiec, którego zbiór nie wiąże się z niszczeniem środowiska naturalnego. Dęby korkowe, po procesie okorowania, odbudowują tkankę okrywającą, a po 9 lat można ponownie przeprowadzić zabieg na tych samych osobnikach. Ponadto korek jest oczywiście surowcem odnawialnym, po recyclingu wykorzystywany jest po raz kolejny do produkcji.

Główne zalety korka
  • nieprzepuszczalność – korek nie przepuszcza cieczy i gazów, co wiąże się ze specyficzną jego budową. Komórki ściśle do siebie przylegają a dodatkowo ich ściany wysysane są warstwą suberyny składającej się z różnych rodzajów lipidów. Dzięki temu korek jest hermetyczny i tak doskonale sprawdza się do zatykania otwór butelek do wina czy piwa;
  • lekkość – martwe komórki korka wypełnione są powietrzem, z uwagi na to, jego ciężar w stosunku to objętości jest bardzo niewielki. Dlatego można spokojnie twierdzić, iż jest to surowiec niezatapialny. Ta właściwość została wykorzystana już w czasach starożytnych do uszczelniania łodzi czy umieszczenia na wodzie bojek;
  • sprężystość i elastyczność – gdy trzymamy w dłoni korek z łatwością możemy go ścisnąć, a on po krótkim czasie powróci do normalnego kształtu, to również ułatwia „czopowanie” butelek;
  • trwałość- choć można go złamać, tak naprawdę jest bardzo trwałym materiałem. Wykorzystany w budownictwie do produkcji podkładów podłogowych i ściennych, wytrzymuje wiele lat;
  • obojętność chemiczna – jako naturalny surowiec nie zawiera w swym składzie żadnych związków, które mogłyby reagować z tymi z żywnością, napojami oraz innymi substancjami. Poza tym, nie wywołuje alergii, gdyż jest antyelektrostatyczny;
  • nie ulega przemianom biologicznym – wykazuje odporność na działanie grzybów i bakterii, dla których nie stanowi pożywki, dzięki czemu może być użytkowany bez przeszkód przez wiele lat.

Dąb korkowy – źródło korka

Dąb korkowy, z łacińskiego Quercus suber, to rozłożyste, aczkolwiek niewysokie drzewo występujące w Europie, Afryce i w Azji. Najwięcej osobników tego gatunku notuje się w Portugalii oraz na terenach basenu Morza Śródziemnego. Jednak to zachodnia część półwyspu iberyjskiego wiedzie prym pod względem liczebności tego gatunku dębu. Przypuszcza się także, że to zalążek jego rozprzestrzeniania się na sąsiadujące obszary, przez Hiszpanię, do Francji, Włoch oraz na północ Afryki. Portugalia jako kraj o największym zasobie dębu korkowego jest także największym eksporterem korka na świecie.

Opis budowy dębu korkowego

Drzewo to zwraca uwagę nie tylko charakterystyczną jednolitą grubą korą, ale również rozłożystymi odgałęzianiami bocznymi, które przy nieimponującej wysokość rośliny, nadają mu masywny, choć nieco „pokraczny” wygląd. Pień bowiem wraz z pojawianiem się kolejnych gałęzi nie rośnie prosto, lecz lekko się zagina. Jest to gatunek wiecznozielony, co oznacza, że nie zrzuca liści, a jego owoce, jak przystało na dąb, to kilkucentymetrowe żołędzie.

To drzewa długowieczne, które żyją nawet 200, w porywach do 250 lat. Wraz z wiekiem korona staje się nardzie nieregularna, a kora pofałdowana. To właśnie ona staje się głównym celem zbiorów.

Kora dębu korkowego

Kora dębu korkowego
Gruba i pofałdowana kora dębu korkowego

Korek, inaczej fellem to jedna z warstw tkanki okrywającej, która powstaje na skutek działalności wtórnej tkanki korkotwórczej (fellogen). Komórki tej ostatnie przechodzą liczne podziały, w wyniku których na zewnątrz odkłada się korek (martwe komórki), po wewnętrznej stronie zaś warstwa żywych komórek miękiszowych. Głównym zadaniem korka jest ochrona rośliny przed działaniem niesprzyjających warunków środowiska zewnętrznego, zachowanie równowagi wodnej oraz osłona przeciwgrzybiczna i przeciwbakteryjna. Jak już wspomniano komórki korka są martwe, wypełnione powietrzem o ścianach sztywnych i grubych. Taka budowa (niski ciężar właściwy) tej warstwy prowadzi do wyjątkowej lekkości później zebranego surowca. Dodatkowo ściany komórek korka wysycone są kwasami tłuszczowym, ich estrami i alkoholami tworząc charakterystyczną hydrofobową warstwę, suberynę (stąd epitet gatunkowy dębu korkowego, suber ).

Dzięki temu, iż roślina odkłada coraz to nowe komórki korka, jego tkanka okrywająca cały czas zwiększa objętość, nadając pniu drzewa charakterystyczną, pofałdowaną strukturę.